Το SEASONEXT (Impact based SEASonal hydrological Outlooks: a fit-for-purpose framework for adaptatioN to water EXTremes) αναπτύσσει και δοκιμάζει ένα νέο, κοντά στη λειτουργική πράξη, πλαίσιο που συνδέει την εποχική κλιματική πρόγνωση με υδρολογικά outlooks και αποφάσεις διαχείρισης υδατικών πόρων. Πραγματικό πεδίο εφαρμογής και δοκιμής αποτελεί η Κρήτη, όπου οι προκλήσεις ξηρασίας και υδατικής ασφάλειας είναι ήδη έντονες.
Η Πρόκληση
Η Μεσόγειος είναι hotspot της κλιματικής αλλαγής: επίμονες ξηρασίες και καύσωνες επηρεάζουν ολοένα περισσότερο τις απορροές, τη διαθεσιμότητα νερού, τη γεωργία και τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες. Στην Ελλάδα, τα πληροφοριακά συστήματα κλίματος/νερού είναι συχνά κατακερματισμένα, δυσκολεύοντας τους φορείς (υπηρεσίες νερού, χάραξη πολιτικής, κοινότητες) να έχουν ενιαία, fit-for-purpose πληροφόρηση για προληπτική διαχείριση σε περιόδους έλλειψης ή περίσσειας νερού.
Σκοπός
Κεντρικός σκοπός του SEASONEXT είναι να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των υδατικών πόρων στην Ελλάδα απέναντι στα κλιματικά άκρα, σχεδιάζοντας και δοκιμάζοντας ένα προληπτικό πλαίσιο διαχείρισης νερού και κινδύνου, γεφυρώνοντας την επιστημονική γνώση με εφαρμογές «στο πεδίο».
Τι φέρνει νέο το SEASONEXT
Το SEASONEXT ενώνει τρεις καινοτομίες σε μία ολοκληρωμένη αλυσίδα από την κλιματική πληροφορία έως την απόφαση:
1. Βελτίωση εποχικών κλιματικών προγνώσεων για την Ελλάδα:
Αξιοποιούμε πηγές προβλεψιμότητας (π.χ. Weather Regimes και τηλεσυνδέσεις) και εφαρμόζουμε προηγμένες τεχνικές bias correction και ML based downscaling, για πιο αξιόπιστες τοπικής κλίμακας εποχικές προγνώσεις.
2. Ανάπτυξη ανθεκτικού υδρολογικού μοντέλου για την Κρήτη:
Αναπτύσσουμε, βαθμονομούμε και επικυρώνουμε το ανοικτού κώδικα μοντέλο HYPE ώστε να μετατρέπουμε την εποχική κλιματική πληροφορία σε εποχικές υδρολογικές προβολές, συμπεριλαμβάνοντας αξιολόγηση της προβλεψιμότητας των ακραίων παροχών..
3. Δύο εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων σε συν-ανάπτυξη με χρήστες:
• Πρωτότυπη Πλατφόρμα Εποχικών Outlooks: ενιαία web πύλη (σε cloud υποδομή) που παρέχει πιθανοτικές εποχικές εκτιμήσεις διαθεσιμότητας νερού, διαδραστικές απεικονίσεις και πληροφορία δεξιότητας.
• Πλαίσιο Αναλυτικής Λήψης Αποφάσεων WRM: a-posteriori πολυ-κριτηριακή/πολυ-στοχική προσέγγιση που εξερευνά trade-offs και Pareto-βέλτιστες λύσεις για μέτρα/επιλογές (π.χ. λειτουργία ταμιευτήρων, αντλήσεις, μέτρα ζήτησης), δοκιμασμένη με stakeholders σε επιλεγμένο πιλοτικό site.
Μεθοδολογία
Η λογική του έργου είναι «πρόγνωση → επιπτώσεις → απόφαση»:
Κρίσιμο στοιχείο είναι η ενεργή συμμετοχή χρηστών, μέσω εργαστηρίων και ερωτηματολογίων που: χαρτογραφούν ανάγκες και διαδικασίες απόφασης, επιλέγουν/περιγράφουν πιλοτικά σημεία (π.χ. συγκεκριμένο φράγμα), συλλέγουν ανατροφοδότηση για επιλογές διαχείρισης και δοκιμάζουν πρωτότυπα εργαλεία.
Που εφαρμόζεται: Η Κρήτη ως πεδίο εφαρμογής
Η Κρήτη αποτελεί κατάλληλο και πολιτικά/διαχειριστικά σχετικό περιβάλλον για την επίδειξη της αξίας των εποχικών υδρολογικών outlooks στην επιχειρησιακή διαχείριση και στον σχεδιασμό ξηρασίας. Οι πιλοτικές εφαρμογές θα επιλεγούν σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και μπορεί να εστιάσουν σε συγκεκριμένες υποδομές (π.χ. σύστημα ταμιευτήρα/φράγμα).
Ποιοι ωφελούνται
Το SEASONEXT στοχεύει να υποστηρίξει:
• Υπηρεσίες/διευθύνσεις και φορείς σχετιζόμενους με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στην Κρήτη, μετατρέποντας τις βελτιωμένες προγνώσεις σε εφαρμόσιμες πληροφορίες για μετριασμό ξηρασίας και προγραμματισμ.
• Χάραξη πολιτικής και σχεδιασμό, ενισχύοντας τα σχέδια διαχείρισης ξηρασίας με προληπτική, τεκμηριωμένη πληροφορία.
• Δευτερευόντως και άλλους τομείς (π.χ. γεωργία/ενέργεια) όπου είναι σχετικό, μέσω καλύτερης εποχικής πληροφόρησης.
Αναμενόμενα προϊόντα
Καθώς προχωρά το έργο, το site θα φιλοξενεί ή θα παραπέμπει σε:
• Πρωτότυπη Πλατφόρμα Εποχικών Outlooks
• WRM Decision Analytic Framework
• Δημόσια παραδοτέα, δημοσιεύσεις και υλικό διάχυσης